Cách sửa quạt hút gió: Chuẩn đoán và khắc phục lỗi thường gặp

Quạt hút gió (quạt thông gió) hoạt động liên tục trong môi trường khắc nghiệt (nóng, ẩm, bụi bẩn) nên việc xảy ra các sự cố kỹ thuật sau một thời gian dài sử dụng là điều không thể tránh khỏi. Các lỗi phổ biến nhất bao gồm quạt không quay, quay yếu (lưu lượng giảm) hoặc phát ra tiếng kêu lớn bất thường.

Việc hiểu rõ cách sửa quạt hút gió, chẩn đoán nguyên nhân cốt lõi của sự cố (ví dụ: hỏng tụ, mòn ổ bi, hay mất cân bằng cánh) giúp quý vị nhanh chóng khắc phục vấn đề, khôi phục hiệu suất thông gió, và tiết kiệm chi phí gọi thợ sửa chữa. Đặc biệt, đối với các loại quạt công nghiệp như quạt ly tâm công nghiệp, việc sửa chữa kịp thời sẽ ngăn chặn hỏng hóc lan rộng sang động cơ chính.

Tổng kho quạt điện cung cấp các giải pháp và linh kiện thay thế cho mọi dòng quạt hút. Bài viết này sẽ hướng dẫn quý vị quy trình chẩn đoán từng sự cố, từ đơn giản nhất (kiểm tra điện) đến phức tạp hơn (thay tụ, thay ổ bi), đảm bảo an toàn điện trong quá trình thực hiện.

Nguyên tắc an toàn và Chuẩn bị trước khi sửa chữa

Trước khi bắt đầu quy trình sửa chữa quạt hút gió, luôn phải ưu tiên an toàn điện.

1. Nguyên tắc an toàn bắt buộc

• NGẮT NGUỒN ĐIỆN: Luôn ngắt cầu dao điện chính của quạt. Sử dụng bút thử điện để xác nhận không còn điện.
• Kiểm tra rung động: Nếu quạt đang kêu to hoặc rung lắc mạnh, không cố gắng vận hành tiếp để tránh làm hỏng động cơ.
• Sử dụng dụng cụ phù hợp: Chuẩn bị tua vít, kìm, đồng hồ VOM (để kiểm tra tụ điện và cuộn dây).

2. Tháo lắp và tiếp cận

Quy trình tháo lắp các bộ phận (mặt lưới, cánh quạt) cần được thực hiện cẩn thận. Tham khảo bài viết về cách vệ sinh quạt hút gió để biết cách tháo lắp an toàn và đúng kỹ thuật.

Chẩn đoán lỗi và cách sửa quạt hút gió

Các sự cố của quạt hút gió được phân loại theo triệu chứng: Quạt không quay, quạt quay yếu và quạt kêu to/rung lắc.

1. Sự cố: quạt không quay (Không khởi động được)

Đây là lỗi phổ biến nhất. Nguyên nhân thường liên quan đến nguồn điện, tụ khởi động hoặc động cơ chính.

a. Mất nguồn điện hoặc công tắc hỏng

Triệu chứng: Quạt hoàn toàn im lặng, không có dấu hiệu điện vào.

• Chẩn đoán: Kiểm tra xem nguồn điện đã được cấp đến hộp đấu dây của quạt hay chưa (sử dụng đồng hồ VOM hoặc bút thử điện). Kiểm tra công tắc điều khiển có bị hỏng (chập chờn) không.
• Cách sửa quạt hút gió: Thay thế công tắc mới hoặc kiểm tra lại các mối nối điện bị lỏng.

b. Tụ điện (Capacitor) hỏng

Triệu chứng: Quạt phát ra tiếng “ù, ù” nhỏ khi bật nhưng cánh quạt không quay, hoặc nếu dùng tay quay thử, quạt có thể quay rất chậm.

• Nguyên nhân: Tụ điện 1 pha (thường dùng cho quạt dân dụng) bị khô, mất dung lượng hoặc bị nổ. Tụ điện có nhiệm vụ tạo mô-men xoắn khởi động cho động cơ.
• Cách sửa quạt hút gió: Tháo tụ điện ra. Dùng đồng hồ VOM để đo dung lượng (microfarad – µF). Nếu dung lượng đo được thấp hơn 80% giá trị ghi trên tụ (ví dụ: tụ 3µF đo được 1.5µF), cần thay thế tụ mới cùng loại và cùng trị số.

c. Động cơ bị kẹt hoặc cuộn dây hỏng

Triệu chứng: Quạt ly tâm bị bụi bẩn hoặc dầu mỡ cứng đóng chặt, khiến cánh quạt không xoay được.

• Khắc phục kẹt: Tháo cánh quạt và làm sạch hoàn toàn bụi bẩn hoặc dầu mỡ bám trên trục và cánh. Bôi trơn lại trục bằng dầu bôi trơn chuyên dụng. (Tham khảo vệ sinh quạt ly tâm hút khói bếp).
• Cuộn dây hỏng: Nếu sau khi kiểm tra tụ và làm sạch, quạt vẫn không quay và có mùi khét, có thể cuộn dây đã bị đứt hoặc cháy. Trường hợp này cần thay thế động cơ hoặc mang đi quấn lại cuộn dây.

2. Sự cố: quạt kêu to, rung lắc mạnh

Tiếng ồn bất thường của quạt hút thường do mất cân bằng cơ học.

a. Mất cân bằng cánh quạt

Triệu chứng: Rung lắc dữ dội khi quạt hoạt động, tiếng ồn cơ học lớn.

• Nguyên nhân: Bụi bẩn, dầu mỡ tích tụ không đều trên cánh quạt (phổ biến nhất) hoặc cánh quạt bị cong, nứt do va đập.
• Cách sửa quạt hút gió: Tháo cánh quạt ra và vệ sinh sạch sẽ, loại bỏ triệt để các mảng bám. Nếu cánh quạt bị cong hoặc nứt, cần thay thế cánh quạt mới. (Lưu ý: Đối với quạt ly tâm công nghiệp, việc cân bằng động là cực kỳ quan trọng, nên cần kỹ thuật viên chuyên nghiệp).

b. Ổ bi (Bearing) bị mòn

Triệu chứng: Phát ra tiếng “rè rè”, “két két” hoặc tiếng ồn chói tai từ trục động cơ, đặc biệt khi quạt chạy lâu.

• Cách sửa quạt hút gió: Tháo động cơ và thay thế ổ bi mới (cùng mã số). Nếu quạt là loại có thể bơm mỡ, cần bơm mỡ bôi trơn chuyên dụng để giảm ma sát.

c. Lắp đặt lỏng lẻo

Triệu chứng: Toàn bộ khung quạt rung lắc theo tường.

• Cách sửa quạt hút gió: Kiểm tra lại các vít, bulông cố định quạt vào tường (tham khảo cách lắp quạt thông gió gắn tường). Cần siết chặt các bulông hoặc sử dụng đệm cao su/silicon để giảm rung động truyền qua kết cấu.

3. Sự cố: quạt hút yếu (Lưu lượng giảm)

Đây là sự cố thường gặp nhưng ít được chú ý, gây giảm hiệu quả thông gió (giảm ACH).

a. Tắc nghẽn lưới chắn và ống gió

Triệu chứng: Quạt vẫn quay nhanh nhưng không cảm nhận được lực hút mạnh.

• Nguyên nhân: Lưới chắn phía ngoài bị bụi bẩn, lá chắn (chớp lật) bị kẹt, hoặc ống gió mềm công nghiệp bị bẹp/tắc.
• Cách sửa quạt hút gió: Tháo và vệ sinh toàn bộ lưới chắn, lá chắn. Kiểm tra đường ống xem có vật cản hoặc bị biến dạng không. Nếu ống gió mềm bị lão hóa, nên thay thế.

b. Động cơ yếu do tụ hỏng hoặc cuộn dây lão hóa

Nguyên nhân: Tụ điện tuy chưa hỏng hoàn toàn nhưng dung lượng đã giảm, khiến động cơ không đạt tốc độ định mức. Hoặc cuộn dây động cơ đã quá cũ.

• Cách sửa quạt hút gió: Kiểm tra và thay thế tụ điện. Đối với quạt công nghiệp cũ, có thể cần tính toán lại công suất và cân nhắc thay thế quạt mới để đảm bảo hiệu suất (tham khảo công thức tính công suất quạt hút).

Tổng kho quạt điện giới thiệu các sản phẩm liên quan

Để việc sửa chữa và bảo trì được hiệu quả, quý vị có thể tham khảo các sản phẩm và linh kiện thay thế chất lượng cao:

• Linh phụ kiện quạt điện: Cung cấp các vật tư hao mòn như dây đai curoa, ổ bi, tụ điện, rơ-le nhiệt cho các dòng quạt công nghiệp.
• Quạt hút mùi nối ống: Giải pháp thông gió hiện đại, giúp dễ dàng lắp đặt động cơ ở vị trí dễ bảo trì hơn so với quạt âm trần truyền thống.
• Quạt ly tâm hút bụi: Nếu quạt hút của quý vị thường xuyên bị kẹt do bụi, cân nhắc chuyển sang quạt ly tâm hút bụi cánh thẳng chuyên dụng để giảm thiểu sự cố.
• Ống gió công nghiệp: Cần thiết khi ống gió mềm bị lão hóa, đảm bảo đường dẫn khí sạch sẽ và ít sức cản.

Kết luận

Cách sửa quạt hút gió hiệu quả nhất là thông qua việc chẩn đoán chính xác nguyên nhân của sự cố. Hầu hết các lỗi thường gặp đều có thể được khắc phục bằng các thao tác đơn giản như thay thế tụ điện, vệ sinh cánh quạt (cách vệ sinh quạt hút gió) hoặc bôi trơn ổ bi.

Tuy nhiên, đối với các lỗi liên quan đến cuộn dây động cơ 3 pha hoặc sự cố của quạt chống cháy nổ, quý vị nên tìm đến sự hỗ trợ của kỹ thuật viên chuyên nghiệp để đảm bảo an toàn điện và chất lượng sửa chữa.

Hãy để Tổng kho quạt điện tư vấn giải pháp và cung cấp các sản phẩm quạt chất lượng. Đội ngũ chuyên gia của chúng tôi cam kết mang lại sự lựa chọn chính xác, bền vững cho mọi công trình.

Mọi thông tin cập truy cập:

• Website: https://tongkhoquatdien.vn
• Hotline: 0966.416.937 || 0981.186.408