Ống gió chống cháy: Giải pháp an toàn PCCC cho công trình hiện đại

Trong bối cảnh đô thị hóa nhanh chóng, các tòa nhà cao tầng, trung tâm thương mại và nhà xưởng công nghiệp mọc lên ngày càng nhiều, kéo theo đó là những yêu cầu khắt khe về an toàn phòng cháy chữa cháy (PCCC). Một trong những thành phần quan trọng nhất, đóng vai trò sống còn trong việc bảo vệ tính mạng con người và tài sản khi hỏa hoạn xảy ra chính là hệ thống ống gió chống cháy. Thiết bị này không chỉ đơn thuần dẫn khí mà còn được thiết kế để duy trì tính toàn vẹn và khả năng cách nhiệt trong một khoảng thời gian nhất định khi tiếp xúc với ngọn lửa.

Việc trang bị ống gió chống cháy đạt tiêu chuẩn EI (Integrity and Insulation) là yêu cầu bắt buộc theo các quy định mới nhất của Bộ Xây dựng (QCVN 06:2022/BXD). Tuy nhiên, để lựa chọn được loại vật liệu phù hợp và nắm vững quy trình lắp đặt chuẩn xác không phải là điều dễ dàng đối với nhiều chủ đầu tư. Tổng kho quạt điện, với vai trò là đơn vị chuyên sâu trong cung cấp thiết bị thông gió và vật tư PCCC, sẽ cung cấp cho quý vị cái nhìn toàn diện về cấu tạo, phân loại và kỹ thuật thi công loại ống gió đặc thù này, giúp quý vị tối ưu hóa hệ thống an toàn cho công trình của mình.

Ống gió chống cháy là gì và vai trò then chốt trong PCCC

Ống gió chống cháy là hệ thống đường ống dẫn khói và cấp khí tươi được gia cố bằng các lớp vật liệu chịu nhiệt đặc biệt. Chức năng cốt lõi của chúng là ngăn chặn sự lan truyền của lửa, khói độc và nhiệt độ cao qua các khu vực khác nhau (khoang cháy) trong tòa nhà.

Ngăn chặn khói độc và duy trì sự sống

Trong một vụ hỏa hoạn, khói độc thường là tác nhân gây tử vong hàng đầu trước khi ngọn lửa tiếp cận nạn nhân. Hệ thống ống gió chống cháy kết hợp với quạt ly tâm hút khói bếp hoặc quạt hút khói sự cố chuyên dụng sẽ nhanh chóng hút khói ra ngoài môi trường, giúp duy trì tầm nhìn và nồng độ oxy trong các lối thoát hiểm. Việc tính toán đúng cách tính lưu lượng gió của quạt hút là điều kiện cần để đảm bảo hệ thống này vận hành hiệu quả trong tình huống khẩn cấp.

Ngăn cháy lan giữa các khoang cháy

Thông thường, các tòa nhà được chia thành nhiều khoang cháy riêng biệt để cô lập hỏa hoạn. Nếu sử dụng ống gió công nghiệp thông thường bằng tôn mạ kẽm, lớp tôn mỏng sẽ nhanh chóng bị biến dạng và nóng chảy dưới nhiệt độ cao, tạo thành các khe hở để ngọn lửa xâm nhập sang các tầng hoặc phòng khác. Ống gió chống cháy với khả năng chịu nhiệt vượt trội giúp “khóa chặt” ngọn lửa bên trong khu vực phát sinh hỏa hoạn trong một thời gian nhất định, tạo điều kiện cho lực lượng cứu hỏa can thiệp.

Phân loại ống gió chống cháy theo tiêu chuẩn EI

Tiêu chuẩn EI là thước đo khả năng chịu lửa của ống gió, bao gồm hai yếu tố: E (Integrity – Tính toàn vẹn) và I (Insulation – Khả năng cách nhiệt). Con số đi kèm (30, 45, 60, 90, 120) biểu thị số phút tối thiểu mà ống gió phải duy trì được các tính chất này dưới tác động trực tiếp của lửa.

Ống gió chống cháy EI 30 và EI 45

Đây là các cấp độ cơ bản thường được sử dụng cho các hệ thống hút khói hoặc cấp khí tươi trong các khu vực ít rủi ro hơn hoặc các phòng có diện tích nhỏ. Ống gió EI 30 thường được lắp đặt cho các hành lang thoát hiểm ngắn hoặc các khu vực công cộng trong tòa nhà dân dụng. Việc đảm bảo tiêu chuẩn chế tạo ống gió cho loại này yêu cầu lớp bảo vệ mỏng hơn nhưng vẫn phải đảm bảo tính kín khít tuyệt đối.

Ống gió chống cháy EI 60 và EI 90

Ở mức độ này, yêu cầu về độ dày tôn và lớp vật liệu chống cháy bắt đầu tăng cao. EI 60 và EI 90 thường được yêu cầu cho các trục ống gió đi xuyên qua nhiều khoang cháy, các phòng kỹ thuật, hoặc khu vực bãi đỗ xe tầng hầm. Tại đây, áp suất hệ thống thường rất lớn, quý vị cần sử dụng các loại quạt ly tâm công nghiệp có cột áp cao để thắng được trở lực của hệ thống ống gió dày đặc bảo ôn này.

Ống gió chống cháy EI 120

Đây là tiêu chuẩn cao nhất cho ống gió hiện nay tại Việt Nam. EI 120 bắt buộc sử dụng cho các vị trí đặc biệt nguy hiểm như phòng máy biến áp, phòng bơm chữa cháy, hoặc các trục chính dẫn khí xuyên qua các tầng của tòa nhà chọc trời. Cấu tạo của loại ống này cực kỳ phức tạp, yêu cầu sự kết hợp giữa tôn mạ kẽm dày và các tấm vật liệu chống cháy chuyên dụng như tấm Magie Oxit (MgO) hoặc thạch cao chịu lửa dày.

Cấu tạo chi tiết và các phương pháp sản xuất phổ biến

Để đạt được tiêu chuẩn EI khắt khe, ống gió chống cháy không thể chỉ làm từ tôn mạ kẽm thông thường. Nó là một hệ thống đa lớp kết hợp giữa độ bền cơ học và khả năng chịu nhiệt hóa học.

Cấu tạo đa lớp tiêu chuẩn

Thông thường, một đoạn ống gió chống cháy bao gồm các lớp sau:

• Lớp tôn lõi: Thường sử dụng tôn mạ kẽm có độ dày tối thiểu từ 0.75mm đến 1.15mm (tùy kích thước ống) để đảm bảo độ cứng vững theo cách tính chọn kích thước ống gió.
• Lớp vật liệu chống cháy: Đây là thành phần quan trọng nhất, có thể là tấm Magie Oxit, tấm Calcium Silicate, bông thủy tinh tỷ trọng cao hoặc vữa chống cháy.
• Lớp hoàn thiện bên ngoài: Có thể là lớp tôn bảo vệ hoặc sơn chống cháy để tăng tính thẩm mỹ và độ bền trong môi trường công nghiệp.

Phương pháp bọc tấm chống cháy (Tấm MgO hoặc Calcium Silicate)

Đây là phương pháp phổ biến nhất hiện nay tại Việt Nam do tính ổn định và thẩm mỹ cao. Các tấm chống cháy được cắt chính xác bằng máy và ốp xung quanh ống tôn mạ kẽm. Giữa các mối nối tấm phải được xử lý bằng keo chống cháy chuyên dụng để đảm bảo độ kín khí. Phương pháp này giúp ống có bề mặt phẳng, chắc chắn và dễ dàng lắp đặt ty treo theo biện pháp thi công ống gió chuẩn.

Phương pháp phun vữa chống cháy hoặc sơn chống cháy

Phương pháp này thường được áp dụng cho các hệ thống ống gió có hình dạng phức tạp hoặc kích thước quá lớn khó bọc tấm. Vữa chống cháy là hỗn hợp của các hạt khoáng chịu nhiệt, xi măng và các chất phụ gia. Tuy nhiên, nhược điểm của phương pháp này là bề mặt ống thường xù xì, dễ bong tróc nếu gặp rung động mạnh từ quạt hút gió công suất lớn.

Quy trình thi công ống gió chống cháy đạt chuẩn nghiệm thu

Thi công loại ống gió này đòi hỏi kỹ thuật cao hơn nhiều so với ống gió thông thường do trọng lượng hệ thống rất nặng và các yêu cầu về độ kín nhiệt tại các điểm giao cắt.

Hệ thống treo đỡ và gia cố

Vì trọng lượng của ống gió EI có thể nặng gấp 3-5 lần ống thông thường, hệ thống ty ren và thanh đỡ (thép V) phải được tính toán chịu tải kỹ lưỡng. Tổng kho quạt điện khuyến nghị quý vị sử dụng ty ren từ D10 trở lên và khoảng cách các giá treo nên được rút ngắn lại so với tiêu chuẩn thông thường để tránh hiện tượng võng ống, gây nứt lớp vật liệu chống cháy.

Xử lý mối nối và bích kết nối

Các mối nối bích TDC/TDF giữa các đoạn ống là vị trí dễ bị lửa xuyên qua nhất. Quý vị cần tuân thủ:

• Dán gioăng chịu nhiệt (ceramic gasket) giữa hai mặt bích.
• Bọc thêm một lớp vật liệu chống cháy bổ sung bao quanh vị trí bích sau khi siết bulông.
• Sử dụng kẹp bích dày và mật độ kẹp dày hơn để đảm bảo độ kín tuyệt đối dưới áp suất lớn của quạt ly tâm cao áp.

Xử lý cổ bình xuyên tường/sàn

Khi ống gió đi xuyên qua tường hoặc sàn bê tông (ngăn cách các khoang cháy), khoảng hở giữa ống và tường phải được chèn kín bằng bông khoáng hoặc vữa chống cháy chuyên dụng. Tuyệt đối không để hở hoặc chỉ bít bằng vữa xi măng thông thường, vì lửa có thể truyền nhiệt qua ống làm bốc cháy vật liệu ở phía bên kia bức tường.

Các sai lầm thường gặp khi trang bị ống gió chống cháy

Nhiều đơn vị thi công và chủ đầu tư vẫn mắc phải những lỗi cơ bản dẫn đến việc hệ thống bị từ chối nghiệm thu hoặc mất an toàn khi vận hành.

Sử dụng sai loại vật liệu so với chứng chỉ mẫu

Mỗi hệ thống ống gió chống cháy khi sản xuất đều phải được đốt thử nghiệm (test report) tại trung tâm kiểm định. Nếu quý vị thay đổi độ dày tôn lõi hoặc thay đổi thương hiệu tấm chống cháy khác với mẫu đã test, hệ thống đó sẽ không có giá trị pháp lý về PCCC. Chúng tôi luôn tư vấn khách hàng kiểm tra kỹ hồ sơ chứng chỉ (CO/CQ) và đối chiếu với mẫu thực tế tại công trường.

Bỏ qua sự đồng bộ của thiết bị quạt

Một hệ thống ống gió EI 120 hoàn hảo sẽ trở nên vô nghĩa nếu quạt ly tâm hút bụi hoặc quạt hút khói của quý vị không có khả năng chịu nhiệt. Quạt hút khói sự cố phải được trang bị motor chịu nhiệt (Class F hoặc H) và có khả năng vận hành liên tục ở 250-300 độ C trong 2 giờ. Việc phối hợp không đồng bộ giữa ống dẫn và quạt là sai lầm phổ biến gây lãng phí ngân sách đầu tư.

Thi công không đảm bảo độ kín khí

Nếu ống gió bị hở tại các mối nối, khói độc sẽ rò rỉ vào không gian trần giả của hành lang thoát hiểm thay vì được dẫn ra ngoài. Điều này gây nguy hiểm cực lớn cho người đang thoát nạn. Quý vị nên sử dụng công thức tính công suất quạt hút để kiểm tra lại áp suất hệ thống sau khi lắp đặt, nếu thấy áp suất sụt giảm bất thường, cần kiểm tra ngay độ kín của các mối nối bọc vật liệu chống cháy.

Tổng kho quạt điện giới thiệu các sản phẩm liên quan

Để xây dựng một hệ thống PCCC và thông gió toàn diện, đạt chuẩn EI cho công trình, Tổng kho quạt điện cung cấp đầy đủ các thiết bị và vật tư chuyên dụng:

• Ống gió công nghiệp: Đầy đủ các loại ống gió tôn mạ kẽm mỏng/dày phục vụ cho việc gia công ống gió chống cháy đạt chuẩn EI 30-120.
• Quạt ly tâm hút khói bếp: Các dòng quạt ly tâm chịu nhiệt, hiệu suất cao, lý tưởng cho việc kết nối với hệ thống ống gió chống cháy trong các nhà hàng và khách sạn.
• Quạt ly tâm công nghiệp: Thiết bị tạo áp suất mạnh mẽ cho hệ thống hút khói sự cố và tăng áp cầu thang thoát hiểm.
• Quạt thông gió vuông Fanpro: Dòng quạt gắn tường bền bỉ, hỗ trợ thông gió cấp khí tươi bù vào hệ thống khi có sự cố hỏa hoạn.
• Quạt hướng trục cao áp: Giải pháp tăng áp hiệu quả cho các trục kỹ thuật trong tòa nhà cao tầng.

Kết luận

Đầu tư vào ống gió chống cháy không chỉ là việc thực hiện đúng các quy định pháp lý về PCCC mà còn là sự thể hiện trách nhiệm cao nhất của chủ đầu tư đối với sự an toàn của con người. Một hệ thống ống gió đạt tiêu chuẩn EI, được sản xuất từ vật liệu chất lượng và thi công bởi đội ngũ chuyên nghiệp, sẽ là lá chắn vững chắc bảo vệ công trình trước những rủi ro cháy nổ không lường trước. Đừng vì tiết kiệm chi phí vật tư hoặc rút ngắn quy trình thi công mà làm ảnh hưởng đến hiệu quả bảo vệ của “mạch máu” an toàn này.

Hy vọng bài viết chuyên sâu từ Tổng kho quạt điện đã cung cấp cho quý vị những kiến thức kỹ thuật và pháp lý cần thiết để triển khai hệ thống thông gió chống cháy hiệu quả nhất. Với kinh nghiệm đồng hành cùng hàng nghìn dự án, chúng tôi cam kết cung cấp các sản phẩm quạt và vật tư thông gió đạt chuẩn quốc tế, cùng dịch vụ tư vấn tận tâm. Sự an toàn và bền vững cho công trình của quý vị chính là tôn chỉ hoạt động của chúng tôi.

Mọi thông tin cập truy cập: Website: https://tongkhoquatdien.vn

Hotline: 0966.416.937 || 0981.186.408